SEÇİMİSMUS – Celal Özkızan

 

 

Seçimismuslar, parlamentergiller familyasının bir alt kolunu oluşturan, ve coğrafik olarak sistem içi bölgelerde yaşayabilen canlı türleridirler. Yapıları gereği, farklı coğrafyalarda barınmaları ve hayatta kalmaları mümkün değildir. Bu da, onların, evrimleşme süreçlerinde, sistem içi coğrafyasının tüm özelliklerini fazlasıyla almalarını sağlamıştır.

***

Seçimismuslar çeşitli kaynaklardan besin ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar. Bu kaynaklar arasında hem yerel kaynaklar hem de genel kaynaklar vardır. Seçimismusların ayırd edici özelliği, avlanmaya toplu halde çıkmalarına rağmen, hedeflerini gördüklerinde, bir anda birbirlerini atlatmaya çalışmalarıdır. Bu da, seçimismusları, doğanın en güvenilmez ve en kendi çıkarına düşkün canlılarından biri yapmaktadır. Seçimismuslar, avlanmaya toplu halde çıkıp birbirlerini kolluyor gibi görünseler de, ava yaklaşır yaklaşmaz birbirlerinin önünü kesmek için her türden yola başvurmaktadırlar. Seçimismuslar, sadece kendilerini doyurmak için değil, aynı zamanda diğer seçimismusları aç bırakmak için de amansız bir mücadele verirler.

 

***

 

Seçimismusların en büyük düşmanı ise, sistem dışı coğrafyalar olarak adlandırılan coğrafyalara çıkabilmek ve yeni bir dünyayı keşfedebilmek için, hem avlanmayı hem de hedefe ulaşmayı kolektif bir şekilde gerçekleştirmeye çalışan marjinalismuslardır. Seçimismuslar, kendi aralarındaki amansız rekabete rağmen, söz konusu marjinalismuslara saldırmak olduğunda, muazzam bir dayanışma gösterme eğilimindedirler.

 

***

 

Seçimismusların en ilginç özelliklerinden biri de, bölgelerine belgesel yapmak için gelen çekim ekiplerine sürekli yakın durmalarıdır. İlgiden ve gösterişten çok hoşlanan seçimismuslar, belgesel ekiplerinin önünde, normalde kendilerinden beklenmeyecek denli birlikçi ve dayanışmacı olabilmekte, yaşam mücadelesini de ortak verir gibi görünmektedirler. Öte yandan, seçimismusları onlardan habersiz kayda alan usta belgeselcilerin çektiği görüntüleri izlediğimizde, seçimismusların yukarda da belirtilen rekabetçi ve bencil özellikleri baş göstermektedir. Birbirlerinin kuyusunu kazmayı çok seven seçimismuslar, vahşi doğanın en ilginç canlılarındandırlar.

 

***

 

Seçimismusların ayırd edici özelliklerinden bir diğeri ise, kendilerinden büyük ve güçlü canlıları rahatsız etmemeye fazlasıyla dikkat göstermeleridir. Seçimismusların bunu yapmasının sebebi, büyük ve güçlü canlıların, kendi av kaynakları üzerinde büyük bir etkisi olduğunu bilmeleridir. Seçimismuslar, büyük ve güçlü canlılar ile iyi geçinerek, kendi av kaynaklarını güvenceye almak isterler. Bu istek o denli büyük bir istektir ki, bu uğurda, pek çok seçimismus, büyük ve güçlü canlılara lokma olmuştur. Seçimismuslar, sistem içi coğrafyasının büyük ve yırtıcı efendilerine saygı duyarlar ve kendi çocuklarının canı pahasına da olsa onları rahatsız etmemeye çalışırlar.

 

***

 

Seçimismuslar, avlanmadıkları zamanlarda, yani barınaklarında oldukları zamanlarda, fazlasıyla sevecenleşirler. Bu gibi zamanlarda seçimismuslar, soğuktan korunmak için aynı mağaraya bile girip bir arada durabilirler. Seçimismusların, farklı zamanlarda ve durumlarda gösterdikleri farklı tavır ve tutumların sebebi, pek çok antropolog ve evrim biyoloğuna göre, bundan 3 milyon yıl önce yaşamış olan yanardönerus adlı atadan gelmeleridir.

 

***

 

Bugünkü yazımda, belediye seçimlerinde ortak aday arayışında olan sol güçlerin, günün sonunda hayalkırıklığı yaratmaktan öteye gidememeleri hakkında bir şeyler yazmayı planlıyordum; ama hem kendim hem de okuyucu için çok sıkıcı olacağını düşündüğüm için, bambaşka bir konuyu yazmaya karar verdim.

Bu makale 22 Şubat 2013 tarihinde Afrika gazetesininde yayınlanmıştır.